معدن منگنز ونارچ قم، در فاصلة40کیلومتر جنوب غربی شهرستان قم و در مجاورت روستای ونارچ واقع شده است. این معدن، بزرگترین معدن منگنز خاورمیانه میباشد. از لحاظ هندسی؛ مادة معدنی از یک لایه با ضخامت 1تا 40متر و طول حدودا 12کیلومتر تشکیل شده است. شیب مادة معدنی نیز از 80درجه تا 90درجه متغیر است.

دورة زمینشناسی این معدن به ترشیری (پرمین)بازمیگردد، و در محیطی آتشفشانی که سنگهای آن تناوبی از آندزیت پورفیری، شیل، منگنز، میان لایههای ماسهسنگ و دوباره آندزیت است، واقع شده است. برخلاف سایر معادن منگنز که کانی اصلی دربرگیرندة منگنز پیرولوزیت (اکسید منگنز) است، در این معدن، کانی حاوی منگنز،برومیت (سیلیکات منگنز) میباشد.بر اساس اکتشافات اولیه انجام شده، مشخص شده که این معدن، 5میلیون تن ذخیرة قطعی و 5/3میلیون تن ذخیرة احتمالی دارد. به همین دلیل؛ این مجموعه در تلاش است تا با انجام سری جدیدی از اکتشافات، این 5/3میلیون تن ذخیرة احتمالی را به قطعی تبدیل کنند.

همانطوری که در بالا اشاره شد؛ طول این ذخیره 12کیلومتر میباشد، ولی این 12کیلومتر یکپارچه نیست و توسط چندین گسل دچار ناپیوستگی شده است.

همین موضوع سبب شد تا در هر بخش از این ذخیره، یک معدن زیرزمینی جداگانه احداث شود. بزرگترین معدن زیرزمینی این مجتمع،پیروزی نام دارد که به روش کند و آکند (CutandFill) مورد بهره برداری قرار میگیرد.جهت دسترسی به معدن پیروزی، دوچاه قائم (شفت) با عمقهای 140و 390متر حفر شده اند. سپس از هر کدام این چاهها یک تونل عمود بر لایه (Cross-Cut)حفر شده تا به لایة معدنی برسند. پس از رسیدن به ماده معدنی، در راستای امتداد لایهبندی،دو تونل حفر شده است که معدن را به دو یال غربی و شرقی تقسیم مینماید. علت دو یاله طراحی کردن این معدن این است که میزان بهره برداری از معدن افزایش پیدا کند.در بخش چاه قائم دوم که عمق کمتری دارد، برای دسترسی به ترازهایی پایینتر از گزنک استفاده کردهاند. مطابق توضیحات بالا، سیستم اصلی بارگیری و باربری در این معدن؛ وینچ و کابل (در گزنک)، واگن، قفس (در شفت) و لودر تخلیه از بالا سر میباشد.

قفسی در این معدن مورد استفاده قرار میگیرد، توانایی حمل و انتقال دو واگن را بهسطح زمین دارد.در بخش تونل امتداد لایه، مطابق طراحیهای انجام شده، هر 10متر بهترتیب یک شوت تخلیه مادة معدنی و یک راه عبور افراد تعبیه شده است که کارگران برای رسیدن به کارگاه استخراج باید از مسیر عبور افراد حدودا 25متر را بالا روند تا به کارگاه برسند.

خروجی معدن بعد از خردایش با دستگاه سنگ شکن، به وسیله سرند طبقه بندی میشود.تغلیظ به روش ثقلی و با استفاده از دستگاههای جیگ و میزلرزان انجام میگیرد. باتوجه به پایین بودن میزان خوراک ورودی به کارخانة فرآوری،محصول سنگ شکنی در ابتدای خط فرآوری دپو میشود تا حداقل خوراک مورد نیازمتناسب با ظرفیت دستگاه های پرعیارسازی ثقلی تامین گردد .

بنابراین؛این دستگاهها هرچند ماه یکبارروشن میشوند بسته به درخواست مشتری و نیاز بازار، محصول در ابعاد مختلف عرضه میگردد. با توجه به اینکه عمدة محصول این معدن به واحدهای ذوب آهن فروخته میشود، لازم است که ابعاد ذرات چندین میلیمترباشد و خردایش زیادی بر روی خروجی معدن انجام نشود. تیم HSE این معدن در زمینة ایمنی بسیار موثر بوده است.

قبل از ورود تیم ایمنی به این معدن،شاخصهای AFRو ASRنسبتا بالا بوده، ولی با اضافه شدن تیم ایمنی، این شاخصها بهصورت قابل توجهی کاهش یافته است. همچنین تیم ایمنی، در هربخش در بنرها و تابوهای بزرگی ،دستورالعملهای ایمنی مربوط آن بخش و دستگاه را نصب کرده است